Home | Plan | Help FR | DE | NL | EN rss
Nieuws Agenda Gids
blind print
Home Toerisme Folklore en Carnaval De Carnaval Historie

Historie

IS HET CARNAVAL VAN MALMEDY ECHT EEN OUD EN AUTHENTIEK EVENEMENT ?


De oorsprong


De Cwarmê van Malmedy wordt al eeuwenlang gevierd. Waarschijnlijk dankzij het isolement van de stad, heeft het carnaval van Malmedy, meer nog dan elders, de wijdverspreide gebruiken uit Wallonië, en waarschijnlijk uit Europa uit ver verleden tijden kunnen bewaren. Een gearchiveerd document daterend van 25 juni 1459 verwijst naar de maandag en dinsdag van « Quarmae », wat er op wijst dat de Cwarmê dat jaar reeds gevierd werd, en waarschijnlijk ruime tijd daarvoor ook al. Het woord « Cwarmê » betekent in malmedy de periode van carnaval, die officieel vier dagen duurt, van zaterdag middag tot vette dinsdag om middernacht.

Deze vier dagen zijn ook gekend als de « grandès-haguètes » [1], in tegenstelling tot de « p’titès haguètes » die verwijzen naar de vier donderdagen voorafgaand aan de Cwarmê, de vette donderdagen genoemd. De vette donderdagen zijn zeker en vast de overblijfselen van een lange periode van overvloed, overeenkomstig met een tijd van het jaar dat de kelders overvol zaten met voedsel. Een oude tekst vermeld in dit verband een ongeluk dat gebeurde op 24 februari 1666, waarbij het vlasmasker van een jong meisje vuur vatte. Welnu, deze datum komt overeen met een dinsdag.

In 1695, onder het bewind van de prins-abten, werd het eerste verbod tot het vieren van carnaval opgelegd. Gevolgd door talloze andere in de loop van de 18de eeuw. Maar de Malmédiens hadden hier geen oren naar en trokken er zich niets van aan.

Het is vandaag de dag heel moeilijk om zich het verloop van festiviteiten uit deze verre tijden voor te stellen, maar anderzijds beschikt men, door de officiële oprichting van meer gestructureerde gezelschappen, over veel indicaties van carnavaleske feesten van de 19de eeuw, sterk gelijkend op deze van vandaag.

Merk op dat er in de 20ste eeuw enkel een verbod was tijdens de oorlogen en in 1962 door het gevaar voor besmetting tijdens een pokkenepidemie.

Het is dankzij de koppigheid van de Malmédiens dat de traditie van de Cwarmê zo’n verbazingwekkend continuïteit gekend heeft.

De oudste lokale gezelschappen in de Cwarmê


Zoals er nu nog steeds veel bestaan in de dorpen, had ook Malmedy haar « jongerengroepen » [2] die de jonge mannen van het dorp die nog niet getrouwd waren, verenigde. Deze verenigingen, « bânes » genoemd, namen de organisatie van de festiviteiten voor hun rekening. De oudste die we vandaag nog kennen, verenigde in 1836 « Les Fidèles Disciples de Momus ». In 1847, zien we « La Société Bourgeoise » verschijnen. Het is precies rond die tijd dat de muzikale gezelschappen die vandaag nog steeds bestaan, ontstaan zijn. Het gaat over « L'Écho de la Warche » (opgericht in 1846), « L'Union Wallonne » (opgericht in 1847), La Malmédienne (opgericht in 1866) en « La Fraternité » (opgericht in 1874). Hun rol in het voortbestaan van de Cwarmê was overheersend, want zonder hen zou de carnavaleske rite niet zo trouw gebleven zijn aan de oude gebruiken.

[1] De oude betekenis van het woord " haguète " verwees naar alle gemaskerden. De dagen van de " grandès haguètes " zijn dagen met meer pracht en praal dan " p'titès haguètes "
[2] Men spreekt nu nog van " la jeunesse de Chôdes ", " la jeunesse de Bellevaux... "
fermer